ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

Νέες μορφές τουρισμού

13:56 - 28.02.2017

Αδιαμφισβήτητα, το 2016 αποτελεί μια από τις καλύτερες χρονιές για τον τομέα του τουρισμού στην Κύπρο, αφού οι αφίξεις έχουν ξεπεράσει τα τρία εκατομμύρια.

Στην αύξηση του τουριστικού ρεύματος, πέραν από το κλίμα και την ικανοποιητική ποιότητα υπηρεσιών που παρέχει το νησί, συνέβαλε και το γεγονός ότι η χώρα είναι ο πλέον ασφαλής προορισμός, σε μια περιοχή η οποία μαστίζεται από πολιτικές και πολεμικές διαμάχες.

Οι προκλήσεις στον τομέα παραμένουν σημαντικές, εφόσον αν εξετάσει κάποιος τη γραφική παράσταση που αποτυπώνει τον αριθμό των νέων αφίξεων των τουριστών ανά μήνα, μπορεί να επισημάνει εύκολα την εποχικότητα του τομέα του τουρισμού. Η μεγαλύτερη πρόκληση, εκτός από τη διατήρηση των «κεκτημένων» της καλοκαιρινής περιόδου, είναι ο εμπλουτισμός του τουριστικού προϊόντος με στόχο τον περιορισμό της εποχικότητας.

Σημειώνεται ότι το φαινόμενο της εποχικότητας οδηγεί στην αναστολή των εργασιών ξενοδοχειακών μονάδων με όλα τα συνεπακόλουθα, όπως για παράδειγμα η αδρανοποίηση του προσωπικού για μεγάλο χρονικό διάστημα, η επιβάρυνση των κρατικών ταμείων και η αύξηση των εξόδων συντήρησης.

Η δημιουργία μαρίνων, γηπέδων γκολφ, καθώς και η αδειοδότηση του καζίνου θέρετρου αναμένεται να ενισχύσουν την προσπάθεια αντιμετώπισης του φαινομένου. Επιπλέον, είναι σημαντικό να ενισχυθεί η αεροπορική συνδεσιμότητα του νησιού με νέες αγορές που διαθέτουν «εξαγωγικό τουρισμό» και η χώρα να μπει πιο δυναμικά στον τομέα της κρουαζιέρας. Η συμπερίληψη της Κύπρου σε προορισμούς όπου δένουν κρουαζιερόπλοια τα οποία διεξάγουν εκδρομές στην περιοχή, αναμένεται να ενισχύσει τον τομέα του τουρισμού.

Θα πρέπει να επισημανθεί ότι η ποσοστιαία αύξηση των εσόδων από τον τουρισμό είναι αρκετά χαμηλότερη από την ποσοστιαία αύξηση των αφίξεων τουριστών, κάτι το οποίο καταδεικνύει ότι υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης στην ποιότητα του τουρισμού που προσελκύει η Κύπρος.

Πέραν των τουριστικών μονάδων, στην προσπάθεια ενίσχυσης του τομέα, είναι σημαντικό να υπάρξει δημιουργία υποδομών εξυπηρέτησης των επισκεπτών, όπως για παράδειγμα βελτίωση του οδικού δικτύου, εύκολη πρόσβαση σε τουριστικούς χώρους και εύκολη πρόσβαση στις δημόσιες συγκοινωνίες και τις υπηρεσίες διαδικτύου.

Φυσικά, αυτό συνδέεται άμεσα με τις υπηρεσίες και το κόστος που προσφέρουν άλλοι ανταγωνιστικοί προορισμοί. Για παράδειγμα, σημαντικές μεταβολές στις ισοτιμίες ξένων συναλλαγμάτων, όπως αυτή του ευρώ με τη στερλίνα και του ευρώ με το ρούβλι, αναμένεται να επηρεάσουν την ανταγωνιστικότητα του τουριστικού προϊόντος.

Σημαντική παράμετρος για την ενίσχυση του τομέα αποτελεί η ανάπτυξη άλλων μορφών τουρισμού όπως ο ιατρικός, ο αθλητικός, ο συνεδριακός ή ο θρησκευτικός. Παρ’ όλο που υπήρξαν πρωτοβουλίες για δημιουργία στην Κύπρο εγκαταστάσεων ιατρικής θεραπείας συγκεκριμένων ασθενειών, φροντίδας ατόμων τρίτης ηλικίας και αισθητικής ιατρικής, ακόμη βρίσκονται σε αρχικά στάδια, χωρίς την υλοποίηση σημαντικών έργων προς αυτή την κατεύθυνση.

Είναι επιπλέον σημαντικό να λαμβάνονται πρωτοβουλίες για την προσέλκυση αθλητικών ομάδων με σκοπό την προετοιμασία τους στην Κύπρο και για την προώθηση της Κύπρου ως χώρος διεξαγωγής συνεδρίων.

Το τουριστικό προϊόν αναμένεται να ενισχυθεί και με την ενδεχόμενη υλοποίηση του έργου που αφορά το επιστημονικό και τεχνολογικό πάρκο. Η δημιουργία επιτυχημένων πάρκων τέτοιου τύπου έγινε σταδιακά μέσα από την οικονομία της γνώσης και την απόκτηση σωστής νοοτροπίας γύρω από την έρευνα και την τεχνολογία. Η υλοποίηση του έργου αναμένεται να προσελκύσει επιστήμονες και επισκέπτες από το εξωτερικό (συνήθως τέτοια έργα διαθέτουν ξενοδοχειακές μονάδες για άτομα που επισκέπτονται τον χώρο για σύντομο χρονικό διάστημα ώστε να συμμετέχουν σε ερευνητικά προγράμματα), ενώ θα δώσει τη δυνατότητα σε Κύπριους επιστήμονες να παραμείνουν στη χώρα.

Υπενθυμίζεται ότι η Κύπρος παρέχει σημαντικά φορολογικά κίνητρα στους οργανισμούς που ασχολούνται με τον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας, ενώ αυτά ενισχύθηκαν με την ψήφιση του νομοσχεδίου της κυβέρνησης, σύμφωνα με το οποίο αποσαφηνίζεται και διευρύνεται ο ορισμός των καινοτόμων και νεοφυών επιχειρήσεων (start ups), ενώ παραχωρείται φορολογική έκπτωση μέχρι 50% του φορολογητέου εισοδήματος για επενδύσεις σε τέτοιους οργανισμούς.

Όλες οι εναλλακτικές μορφές τουρισμού θα πρέπει να ενσωματωθούν σε ένα ολοκληρωμένο στρατηγικό σχέδιο μέσα στο οποίο θα περιγράφονται συγκεκριμένοι στόχοι και ενέργειες.

Δημήτρης Βάκης
Διοικητικός Σύμβουλος, KPMG Limited